Zaskakująca historia – dialekt niemiecki

Zaskakująca historia zawsze wzbudza ciekawość. Tym razem to historia językowa. Od dawna interesuje mnie kultura żydowska i ich obyczaje.

Prowadzę blog językowy, dlatego chciałabym napisać o pewnej ciekawostce, którą odkryłam dopiero w zeszłym roku. Jak wiadomo Żydzi posługują się językiem hebrajskim lub Jidysz. Ten drugi jest dialektem Mittelhochdeutsch (słynne niemieckie złożenie) czyli średnio-wysoki niemiecki.

Dla odróżnienia Hochdeutsch (wysoko-niemiecki) to język standardowy literacki używany w Niemczech. To też taki język, którego uczymy się w szkołach.

Dialekt ten powstał w X wieku na południu Niemiec. Ludność żydowska, która przybyła w okolice Renu nie mówiła już po hebrajsku, więc stworzyła taki język w zetknięciu się z językiem miejscowym i tak powstał Jidysz. Język ten tradycyjnie jest zapisywany alfabetem hebrajskim, ale czasem zdarza się zapis łaciński.

überraschende Geschichte – zaskakująca historia

der Dialekt – dialekt

die Sprache – język

die Bevölkerung – ludność

die Kultur – kultura

das Brauchtum – obyczaje

Odkryłam w zeszłym roku, że Jidysz czyli język żydowski jest bardzo podobno do niemieckiego, a więc znam jeszcze jeden język . Po prostu nigdy wcześniej nie przysłuchiwałam się dokładnie temu językowi. To całkiem normalne, że język posiada różne dialekty wewnątrz kraju. Jednak ten dialekt istnieje poza granicami Niemiec i jest przez to jakby odrębnym językiem.

Oto przykłady podobieństwa.

Ikh bin in arbet = ich bin in Arbeit – jestem w pracy


das iz di hoyz – das ist ein Haus

shteyn hoyz – Steinhaus (kamienny dom)

es iz a histarishn shtot – das ist historische Stadt

Językiem Jidysz posługuje się 3-4 mln ludzi, którzy mieszkają w Izraelu, USA, Rosji, Ukrainie … Jest to dość duża grupa ludzi, więc warto pamiętać tez o tym języku czy dialekcie. Znając język niemiecki można spokojnie domyśleć się znaczenia słów.

 

 

Idishe Laykhter – Jüdischer Leuchter

 

Inne przykłady podobieństwa to: 

ir hobn a hunt – Ihr habt einen Hund  (wy macie psa)

Ikh bin mid – Ich bin müde (jestem zmęczony)

ikh bin tsufridn – ich bin zufrieden (jestem zadowolony)

zi iz sheyn – sie ist schön (ona jest piękna)

er geyt tsu shule – er geht zur Schule

 

Proszę o komentarz, jakie jest Twoje zdanie na ten temat? Czy wiedziałaś (łeś) o tym?

Zaskakująca historia jest rozwiązana. Dialekt jest bardzo podobny do języka niemieckiego. Myślałam, że ma więcej naleciałości hebrajskich i przez to jest mniej zrozumiały. A tu taka niespodzianka.

  ®2016 Copyright by Beata Jodel

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*